Her müslümanın vermekte zorunlu olduğu zekat ve fitrenin yanı sıra, kendi isteği ile verebileceği bağışların başında sadaka gelmektedir. Zekatın aksine sadakanın miktarı belirlenmemiştir. Sadaka veren kişi yapacağı bağışın miktarını kendisi belirleyebilmektedir. Zekatın şartları ve kime verilebileceği Kuran’da açık bir şekilde belirtilmişken, sadakanın verileceği kişiler serbest bırakılmıştır. Böylece sadaka çeşitli projelere verilebileceği gibi, yardım durumunda Islamic Relief tarafından çeşitli projelerde kullanılabilmektedir.
İslam dininde yardım etmek, sadaka vermek önemli bir yer tutmaktadır. Allah için yardım eden veya sadaka veren müslüman, böylece kendi iman ve karakterini de güçlendirmiş olmaktadır. Ebu Hureyre (ra) Peygamberimizin (sav) şöyle buyurduğunu aktarıyor bizlere;
’’ Sadakanın serveti veya mal varlığını azalttığı görülmemiştir. Her kim Allah rızası için sadaka verirse, Allah (cc) da onun günahlarını bağışlayarak, onun kendi katındaki saygınlığını artırır’’. (Müslim)
Sadaka verirken, öncelikle kendi akraba ve çocuklarımızı gözetmeliyiz
Peygamberimiz (sas) sadaka konusunda şöyle buyuruyor: ’’ Sadaka verirken önce kendi akraba ve yakınlarınızdan başlayınız. Eğer sadaka verebilecek fazlanız varsa, önce kendi yakınlarınıza verin. Bundan sonra yine fazlanız kaldıysa, onlarla da akrabalarınıza yardım edin. Bundan da birşey arta kalırsa, o zaman başkalarına yardım edin’’.
Sadakanın anlam ve önemi sadece bağış yapmakla sınırlı değil
Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyuruyor: ’’ Yaptığınız her hayırlı iş bir sadakadır’’ (Buhari).
Ebu Hureyre (ra) Peygamber Efendimizin şöyle buyurduğunu anlatıyor: ’’Herkes, her uzvu için hergün sadaka vermekle mükelleftir. Sadaka, insanlar arasındaki husumeti azaltmak için verilebilecek en iyi yardımdır’’ (Buhari).
Hayrat (Sadaka-i Cariye)
Biz müslümanların verebileceği en iyi sadaka hiç şüphesiz ki, sürekli sadaka, yani hayrattır. Sadaka-i Cariye olarak da adlandırılan hayrat, muhtaç olan insanlara sürekli fayda sağlayan hayratlardır. Mesela okul, hastane veya bir çeşme yaptırmak, susuzluk çeken insanları suya kavuşturmak, muhtaçlara geçim kaynağı sağlamak veya bir yetimin temel ihtiyaçlarını karşılamak gibi. Bir yetimin bakımını üstlenmek ona iyi bir gelecek sağladığı için sürekli yardım kapsamına girmekte, hem yetime hem de onun ailesine sürekli fayda sağlamaktadır.
Peygamberimiz (sav) şöyle buyuruyor: ’’İnsana vefatından sonra hayır ve fayda sağlayacak üç şey bulunmaktadır: Bunlardan ilki onun sağladığı sürekli yardım (hayrat), ikincisi insanlara bıraktığı ilim ve bilgi, üçüncüsü ise ona dua edecek hayırlı bir evlat’’ ( Müslim, Tirmizi)ç
